Zo zal het zijn

Zo zal het zijn
hart zonder twijfel

zorgvuldig voeg ik
zonder bewegen niets toe

dan jouw klank niets
blijft onbespeeld alles

ademt jou schaamteloos
hanteert mij nodeloos

vleugelt jouw zang hier
door mijn heldengang.

Collectief gedicht,
ontstaan tijdens Stiltij-verdiepingsweekend krijgskunst 10-11 dec. 2011 te Hasselt.

◄║►

Enso, een circulaire oefentrechter (audio)

Enso is een term uit de zen-calligrafie (shodo), letterlijk “circulaire vorm”.
Uit de reeks: Oersteen/Wissen

1.

De geest van dit gebaar
is een geboorte waarin
je absorbeert rondzwervend
tekort en overdaad

aandrang schatplichtig
verward en verwikkeld
aanvaard ik toekomstige spoeling
als stroom van ontwaken

niet verleid door de droom
van moeiteloosheid
weet oog in oog met lijden
illusie zich geen raad.

2.

Beschamend genoeg is de laatste
bocht om bodemwaarts
me te wenden naar essentiëler
zwellen en verdorren

uitblijvend antwoord
onrust en onzekerheid of
afkeer ook en houvast, het vele
betast ons celgewijs

maar kernachtiger wil verhitten
mij ongerept en allemachtig
gloeiend lava
dat geen steen zal stoppen.

3.

Het hartsoog kleurrijker
dan de wereldblik
zegent dit staketsel van
bloed en been en adem

via ragfijn spinsel in
levend verband
doet volheid slechts wat
wij nooit konden

zich delend vorm op vorm
uit heiligst behoeden
bekrachtigt het ons
vlokbestaan.

4.

De schijtende os wordt
stilaan ruimhartig
bewonderd continuüm
voor filosofen

uit natrillend haar
vluchten schichtige spinnen
want allen puurt uit
een archaïsch spektakel

dat jong en oud
conform de maat van
stremmen en vervoeren
vermaakt.

◄║►

Aan jou (Walt Whitman)

Wie jij ook bent, ik vrees dat je de paden van het droomdomein bewandelt,
Ik vrees dat deze veronderstelde realiteiten onder je voeten en handen vandaan zullen brokkelen,
Zelfs nu al ontvallen jou je kenmerken, je vreugdes, spraak, woonplaats, beroep, gewoontes, moeites, dwaasheden, opsmuk en wandaad,
Je ware aard en lichaam tonen zich mij,
Zij treden naar voren uit bezigheden, uit handel, winkels, arbeid, landbouw, aankleding, onderhoud, kopen, verkopen, eten, drinken, lijden, sterven.

Wie je ook bent, laat me nu mijn hand op je leggen, zodat jij mijn gedicht kunt zijn,
Ik fluister met mijn lippen dicht bij jouw oor,
Ik heb vele vrouwen en mannen bemind, maar er is niemand die ik meer bemin dan jou.

O, ik ben laks en nalatig geweest,
Ik had lang geleden al jou moeten bereiken,
Ik had moeten keuvelen over niets anders dan jou, niets dan jou had ik moeten zingen.

Ik zal alles verlaten en jou een loflied komen zingen,
Niemand heeft jou nog begrepen, maar ik begrijp je,
Niemand heeft jou recht gedaan, je hebt jezelf geen recht gedaan,
Eenieder vond jou onvolmaakt, enkel ik vind geen onvolmaaktheid in jou,
Eenieder zag in jou een ondergeschikte, enkel ik ben degene die in jou geen ondergeschiktheid zal dulden,
Ik alleen ben degene die geen meester plaatst boven jou, geen eigenaar, superieur, God, niets hogers dan wat intrinsiek sluimert in jezelf.

Schilders schilderden die volle bijeenkomsten met daarbinnen een centrale figuur,
Zijn hoofd spreidt een gloed van goudkleurig licht,
Maar ik schilder ontelbare hoofden, en elk van die hoofden heeft zijn krans van goudkleurig licht,
Het stroomt uit mijn hand, uit het brein van elke man en vrouw als een eeuwig stralende vloed.

O, wat een grootsheid en glorie zou ik over jou kunnen zingen!
Jij hebt nooit geweten wat je bent, een leven lang sluimerde jij op jezelf,
Je oogleden waren meestentijds vrijwel gesloten,
Al wat je gedaan hebt komt nu bij je terug als karikatuur,
(Je beleid, kennis, gebeden, komen zij niet terug als karikaturen, wat is dan hun terugkomst?)

De karikaturen zijn niet wat jij bent,
Ik zie hoe daaronder en daarbinnen jij je schuilhoudt,
Ik volg je zoals geen ander jou ooit heeft gevolgd,
Stilte, de tafel, de kwinkslag, de nacht, de gevestigde routine, zij mogen jou voor anderen verbergen maar voor mij verbergen ze jou niet,
Het gladde gelaat, de onvaste blik, de vale huid, zij mogen anderen doen wijken maar ik wijk er niet van,
De vrijpostige tooi, de gekunstelde houding, dronkenschap, hebzucht, een voortijdige dood, dit alles schuif ik terzijde.

Er is geen rijkdom in man of vrouw die niet in jou ligt opgeslagen,
Er is geen deugd, geen schoonheid in man of vrouw die niet even goed is als de jouwe,
Geen moed, geen volharding in anderen, of hij is net zo goed als de jouwe,
Geen vreugde die anderen toekomt, of eenzelfde vreugde wacht jou.

Wat mij aangaat, ik geef niemand ook maar iets zolang ik niet bewust jou hetzelfde geef,
Ik zing de liederen van geen mens of God zolang ik mijn lofliederen op jou niet heb gezongen.

Wie jij ook bent! Wat er ook gebeurt, eis jezelf op!
Dat opzichtig theater van Oost of West is maar een tamme onderneming vergeleken met jou,
Deze immense velden, deze eindeloze rivieren, je bent even immens en eindeloos als zij,
Deze furie van elementen, stromen, natuurkrachten, stuiptrekkingen van een onmiskenbaar vergaan, jij bent degene die er de baas of bazin van is,
Baas of bazin op eigen gezag over natuur, elementen, pijn, passie, vergaan.

De ketenen vallen van je enkels, je ontdekt een voorgoed voorzien zijn,
Oud of jong, man of vrouw, rauw, onontwikkeld, afgewezen door de rest, al wat jij bent neemt vorm aan,
Geboorte, leven, dood, begrafenis leveren de juiste middelen, niets wordt verkwist,
Door woede, tegenslagen, ambitie, onkunde, ergernis, baant wat jij bent zich een pad.

► Oorspronkelijke tekst

To you

Whoever you are, I fear you are walking the walks of dreams,
I fear these supposed realities are to melt from under your feet and hands,
Even now your features, joys, speech, house, trade, manners, troubles, follies, costume, crimes, dissipate away from you,
Your true soul and body appear before me,
They stand forth out of affairs, out of commerce, shops, work, farms, clothes, the house, buying, selling, eating, drinking, suffering, dying.

Whoever you are, now I place my hand upon you, that you be my poem,
I whisper with my lips close to your ear,
I have loved many women and men, but I love none better than you.

O I have been dilatory and dumb,
I should have made my way straight to you long ago,
I should have blabb’d nothing but you, I should have chanted nothing but you.

I will leave all and come and make the hymns of you,
None has understood you, but I understand you,
None has done justice to you, you have not done justice to yourself,
None but has found you imperfect, I only find no imperfection in you,
None but would subordinate you, I only am he who will never consent to subordinate you,
I only am he who places over you no master, owner, better, God, beyond what waits intrinsically in yourself.

Painters have painted their swarming groups and the centre-figure of all,
From the head of the centre-figure spreading a nimbus of gold-color’d light,
But I paint myriads of heads, but paint no head without its nimbus of gold-color’d light,
From my hand from the brain of every man and woman it streams, effulgently flowing forever.

O I could sing such grandeurs and glories about you!
You have not known what you are, you have slumber’d upon yourself all your life,
Your eyelids have been the same as closed most of the time,
What you have done returns already in mockeries,
(Your thrift, knowledge, prayers, if they do not return in mockeries, what is their return?)

The mockeries are not you,
Underneath them and within them I see you lurk,
I pursue you where none else has pursued you,
Silence, the desk, the flippant expression, the night, the accustom’d routine, if these conceal you from others or from yourself, they do not conceal you from me,
The shaved face, the unsteady eye, the impure complexion, if these balk others they do not balk me,
The pert apparel, the deform’d attitude, drunkenness, greed, premature death, all these I part aside.

There is no endowment in man or woman that is not tallied in you,
There is no virtue, no beauty in man or woman, but as good is in you,
No pluck, no endurance in others, but as good is in you,
No pleasure waiting for others, but an equal pleasure waits for you.

As for me, I give nothing to any one except I give the like carefully to you,
I sing the songs of the glory of none, not God, sooner than I sing the songs of the glory of you.

Whoever you are! claim your own at any hazard!
These shows of the East and West are tame compared to you,
These immense meadows, these interminable rivers, you are immense and interminable as they,

These furies, elements, storms, motions of Nature, throes of apparent dissolution, you are he or she who is master or mistress over them,
Master or mistress in your own right over Nature, elements, pain, passion, dissolution.

The hopples fall from your ankles, you find an unfailing sufficiency,
Old or young, male or female, rude, low, rejected by the rest, whatever you are promulges itself,
Through birth, life, death, burial, the means are provided, nothing is scanted,
Through angers, losses, ambition, ignorance, ennui, what you are picks its way.

Tekst: Whitman, Walt: Complete Poetry and Collected Prose. Washington 1982, p. 375
Foto: Wikipedia
Bron: Vertalingen/Divers

◄║►

Bloeiwijzen, zeven mandalabloemen (audio)

Uit de bundel: Nalatig

ECHTHEID

Ongeboren straal je
stervormig
deinend in het fijnste
glorielicht

schenkt achteloos
wie mindert zicht en
gunt meertaligen hun
droom bewimperd

je leeft puur
ver reikend als een
niet te bergen lach

ongekend mens
in het laaiend heelal
van jouw hart.

GOEDHEID

Zacht maak jij het
steen dat ons omgeeft
als een huid ons
doordringend met adem

zalvend zelfs ruwste
omgang tot
betrouwbare tover
van aandacht

in ieder oog
welt
jouw wijsheidslicht

elke drijfveer
kent
jouw handen.

RUIMTE

Opgenomen in wat
vreemdste vorm was
zichtbaar overvraagd
opent mij dit

naadloos fijne
ondermijnt uiterst vredig
laatste duidelijkheden
omtrent jou

verregaandst
bedrog vereffent
alle doel

voortaan deel ik
zelfs niet ademend
elk aanwezig zijn.

KRACHT

Je suizelt door mijn
fijnste aders
en fluistert in elke nis
mijn naam

oprijzend
uit oude slaap
nijg ik voor de rondgang
van jouw geur

maar wen ons
minzaam
aan je waangeweld

verruim voorgoed
de toegang
tot jouw wenkbrauw.

PRECISIE

Niet waar te nemen
zuiverheid blijft intact
geen vogel vraagt naar
wat hem draagt

stilaan kneden
jouw contouren mij
tot een weids vertrek
van ontademing

er bestaan cellen
die windkracht
tarten

er is een woord dat
lijkt te kunnen
zwijgen.

OVERGAVE

In de diepte
in de breedte
in verste fijnheid
golft je stem

elke vorm komt
voort uit dieper
wenswerk ooit
van verwoording

je bent een zaad
dat nergens
oogst

en nieuwer bloeit
dan glansrijkste
geboorte.

VREDE

Lek het wachtwoord
niet naar buiten
de kolkende haard
biedt voldoende

heet welkom wie
beschroomd aanbelt
om het schroeien
van de dorst

onze rijkdom
is het rustbed
dat zij zoeken

zoals jouw eenvoud
de tover is
die mij zingt.

◄║►

De dood bedichten

Bron:
De Goddelijke Vonk – gesprekken met dichters uit het NPS-radioprogramma Kunststof
ISBN 9054441410 – Uitgeverij Rubinstein 2006

◄║►

Het anonieme

Egobreinen zijn waanfonteinen
rond ethisch rekbare valkuilen
gaaf saluerende dwarrelvelden
die met hun explosief weefsel
ongrijpbaarste adem plooien
tot gemarmerd verband

een werkelijk oceanisch hart
vult zich dieper warmend
ruimte verslindend werpt het
licht op elk aan leven en
sterven gehoorzamend wezen
dat zich haar uit nood vertoont

menszijn is een leertraject van
uithuizigst slapen naar ontwaak
en stol tot vleesvracht en snurk
in karma wasemend vruchtwater
totdat plicht zich meldt straks en
zingenot zich voegt toch naar besef

zie dan hoe je vordert openlijk en
welke stappen zinvol zijn wie weet
waar dit wonderlijk bevel je voert
te midden van gevaar en schoonheid
geplaagd door twijfel en vertrouwen
zwenkend tussen houvast en verwerp

ach wat weten wij per saldo weinig
over waarde en verwaarloosbaars
hoezeer ontgaat ons dit ene pure
oorspronkelijk vervullend bestaan
terwijl storm op storm woedt buiten
en binnen brandhout slinkt

edeler noodzaak wil ontvlammen
en me verbinden met wie zicht vond
of oprecht zoekend is eenieder
gewaar het innerlijk serum
dat ons vlokjes de moed bereidt
tot leven in volheid.

Uit de reeks: Dharmium/Vlokbereid
Foto: Pxhere

◄║►